spot_img

Steam Machines | وقتی PC ماشین بخار میشود

 

مقدمه

از مدت ها پیش قبل از اینکه تا به این حد به آغاز نسل جدید کنسول‌ها یعنی نسل هشتم نزدیک شویم، صحبت‌ها و گمانه زنی های بسیاری توسط افراد متعددی در صنعت درباره‌ی نسل هشتم از گوشه و کنار جهان شنیده میشد. نکته جالب توجه در مورد بسیاری از آنها اکسیری مرموز یا به عبارت بهتر امواجی عجیب ولی کاملا هم فاز در راستای کلامی بود که توسط افراد مختلف زده میشد، موردی که به طرز عجیبی توافق نظر را بین مطمئنا نه همه‌ی افراد، ولی بسیاری از بزرگان صنعت تایید میکرد، و آن چیزی نبود جز توافق نظر در مورد اینکه نسل بعدی کنسول‌ها دیگر آخرین نسل این جعبه‌های دوست داشتنی خواهد بود! شاید مطرح شدن این موضوع اولین بار توسط برخی از فعالان صنعت در دو سال گذشته بیشتر به یک جوک یا شوخی ساده شبیه بود و حتی هنوز هم بسیاری از افراد کاملا مخالف این نظریه هستند. اما مسلما ما در اینجا به هیچ وجه به دنبال اثبات یا رد این نظریه نیستیم و طبیعتا تنها چیزی که به قطع میتواند این موضوع را اثبات یا رد کند فقط گذر زمان است. ولی چیزی که مشخص است این است که هرچه به شروع نسل هشتم نزدیک میشویم نظاره‌گر اتفاقات مرموز و عجیب و غریب مختلفی میشویم!

رشد سرم سام آور قدرت‌های پردازشی انواع پردازنده‌‌‌ها و چیپ‌های مجتمع SoC که روز به روز با سرعتی باورنکردنی در حال افزایش قدرت و قابلیت‌های تبلت‌ها و اسمارت فون‌ها هستند از یک طرف و رشد بی نظیر سیستم عامل قدرتمند گوگل یعنی Android و ظهور نابه‌هنگام و روز افزون انواع Device ها و کنسول‌های مختلف بر مبنای این سیستم عامل از طرف دیگر، تمام معادلات و پیش بینی‌های کمپانی‌ها و تحلیل‌گران مختلف را بهم ریخته است. چه کسی فکرش را میکرد که کنسولی به نام OUYA در اواخر سال 2012 آن هم تنها با کمک مالی که از سوی مردم توسط وب‌سایت Kickstarter دریافت کرده بود پا به عرصه ظهور بگذارد؟ این در حالی است کنسول‌ دستی NVIDIA SHIELD و همچنین میکروکنسول‌هایی همچون MOJO و GamePop و GameStick هم به تازگی وارد بازار شده‌اند و با سخت افزار و قیمت رقابتی خود هرکدام قصد تصرف گوشه‌ای از این بازار پرتکاپو را دارند. اما مسلما این تمام ماجرا نیست و اگر فردای روز از خواب بیدار شدید و شنیدید که Yahoo یا Facebook هم قصد تولید یک کنسول جدید را دارند زیاد شگفت زده نشوید! همچنین فراموش نکنید که گوگل هم مدت هاست که اعلام کرده که در اواخر سال 2013 از کنسول جدید خود که برمبنای سیستم عامل اندروید خواهد بود رونمایی خواهد کرد!

همانطور که مشاهده میشود ظاهرا این بازار شلوغ و بسیار سودآور حس رقابت را در میان انواع کمپانی‌های مختلف به طرز عجیبی افزایش داده است و هرکدام به نوعی تلاش میکنند تا با رقابتی خاص، حضور کنسول‌های اصلی تولید شده توسط سه کمپانی معروف را کم رنگ‌تر کنند، و این مورد پایه و اساس همان نظریه‌ی آخرین نسل بودن نسل هشتم برای هر سه کنسول معروف است، چرا که رشد سرم‌سام آور انواع کنسول‌های دستی و دستگاه‌های قابل‌حمل و همچنین تبلت‌ها و اسمارت‌فون‌های مختلف مطمئنا عرصه‌ی رقابتی جدیدی را بوجود آورده‌ است که خواه یا ناخواه معادلات گذشته‌ی بازار را دچار تغییرات و تحولات اساسی کرده است.

اما در این بازار پرتکاپو رقیبی جدید ولی کهنه کار و با‌تجربه‌ در صنعت گیم وارد این میدان رقابتی شده است که جدای بحث‌های مربوط به نسل هشتم و کنسول‌ها، اهداف بلندپروازانه‌ی دیگری در سر دارد و درواقع ضمن تحت تاثیر قرار دادن رقبای مختلف کنونی قصد متحول کردن دنیای PC Gaming را نیز دارد! این رقیب جدید کسی نیست جز کمپانی Valve!

 

از Windows 8 تا SteamOS

با رونمایی از Windows 8 در سال 2012، این سیستم عامل با واکنش‌های بسیار تندی از طرف رئیس کمپانی Valve یعنی آقای Gabe Newell مواجه شد. به اعتقاد آقای Newell ویندوز 8 یک فاجعه به تمام معنا است که در نهایت باعث خروج بسیاری از تولیدکنندگان و OEM های درجه‌ی یک دنیای PC از این بازار خواهد شد و لذا برای جلوگیری از این اتفاق باید یک سیستم عامل دیگر یا به عبارت بهتر یک پلتفرم دیگر برای PC وجود داشته باشد تا از خروج بزرگان صنعت و به زوال رفتن بازار PC جلوگیری شود. آقای Newell انتقادهای تند خود را در زمینه‌های مختلفی از این سیستم عامل مطرح کرده است ولی با اندکی دقت و موشکافی بیشتر متوجه خواهیم شد که یکی از دلایل اصلی این موضوع وجود App Store ای است که مایکروسافت در ویندوز 8 تعبیه کرده است. اپ استور موجود در ویندوز 8 در حال حاضر یک استور optional یا همان اختیاری است، به این معنا که کاربر لازم نیست که تمام نرم افزارها و application های مورد نیاز خود را از این اپ استور تهیه کند و میتواند آنها را از استورها و فروشندگان خارجی (خارج از محیط و چهارچوب اپ استور موجود در ویندوز) نیز تهیه کند. تا به اینجای کار مشکل خاصی در این زمینه وجود ندارد و کاربران میتوانند آزادانه هرگونه که مایل هستند به تهیه‌ی نرم افزارهای مورد نیاز خود بپردازند، اما موضوع تنها به اینجا ختم نخواهد شد چرا به عقیده‌ی عده‌ای از تحلیل‌گران این اپ استور در حال حاضر به صورت اختیاری است اما در آینده‌ی نزدیک به زودی mandatory یا همان اجباری خواهد شد و این موضوع به منزله‌ی به خطر افتادن بسیاری از استورهای خارجی از جمله سرویس معروف کمپانی Valve یعنی Steam خواهد بود! و همین عامل مطمئنا باعث نگرانی شدید کمپانی Valve شده است.

 

آقای Gabe Newell رئیس کمپانی Valve.

 

 لذا برای مواجهه با این موضوع آقای Newell در همان سال گذشته بعد از انتقادهایی که به ویندوز 8 بیان داشت اعلام کرد که ورژنی از سیستم عامل Linux را به عنوان جایگزینی برای ویندوز در نظر گرفته است و تصمیم Valve بر این است که 2500 عنوان موجود در استیم را به طور کامل برروی این سیستم عامل لینوکس پورت کند و عنوان Left 4 Dead 2 اولین عنوانی بود که به طور کامل برروی لینوکس پورت شد. گمانه زنی ها در مورد تصمیمات کمپانی Valve در سال 2012 بسیار زیاد بود و این در حالی بود که هنوز Valve همچنان در حال آماده‌سازی های لازم برای عملی کردن برنامه‌های خود بود و هنوز پلتفرم مشخصی را معرفی نکرده بود، اما معرفی قابلیت The Big Picture Mode در اواخر سال 2012 برای استیم و صحبت‌های گذشته‌ی آقای Newell به خوبی گواه بر تکاپوی Valve برای آماده‌سازی یک پلتفرم جدید در عرصه‌ی PC بود.

نمایی شماتیک و گرافیکی از لوگوی SteamOS.

با نزدیک شدن به کوارتر آخر سال 2013 بالاخره کمپانی Valve لب به سخن گشود و با معرفی رسمی سیستم عامل مستقل خود یعنی SteamOS بمب خبری بزرگی را در رسانه‌ها منفجر کرد. SteamOS یک سیستم عامل کاملا رایگان و Open Source بر مبنای هسته‌ی Debian لینوکس است که برخی ویژگی‌های غیر ضروری آن حذف شده ولی در عوض انواع ویژگی‌های مختلف مختص گیم و مالتی مدیا همچون انواع CODECها، Runtime Environment ها و همچنین درایورهای اختصاصی برای انواع کارت‌های گرافیک، کارت‌های صوت و انواع مختلفی از تجهیزات گیمینگ همچون مدل‌های مختلفی از کنترلر‌ها و ورودی و خروجی‌های مختلف در آن تعبیه شده است. در حال حاضر با کمک مهندسان کمپانی NVIDIA بیش از 300 عنوان معروف موجود در استیم برروی SteamOS پورت شده‌اند و این رقم همینطور در حال افزایش است. و این درحالی است که قیمت 0.0$ دلاری SteamOS مطمئنا عرصه‌ی رقابتی جدیدی را در میان سایر سیستم عامل های مطرح بازار یعنی Windows و Mac OS X بوجود آورده است.

 

از جعبه بخار تا ماشین بخار

با آماده شدن سیستم عامل مورد نظر (SteamOS) حال مطمئنا نیاز به یک سخت افزار ویژه برای اجرا و شروع به کار این سیستم عامل کاملا احساس میشود. در این زمینه نیز Valve کاملا رویکردی باز و Open-Platform را در پیش گرفته است و مفهوم Steam Box را معرفی کرده است، Steam Box که درواقع اسم رمزی برای سخت افزارهای مورد نظر در این پروژه بود چندی پیش با نام کامل و تجاری Steam Machine معرفی شد. Steam Machine ها درواقع PC هایی هستند که برای اجرای سیستم عامل SteamOS و سرویس‌های مختلف Steam کاملا بهینه شده‌اند و از لحاظ سخت افزاری نیز کاملا باز و قابل آپگرید هستند و کاربران میتوانند در صورت نیاز قطعات مختلف آنها را به راحتی تعویض یا آپگرید کنند، همچنین این قابلیت وجود دارد که علاوه بر SteamOS هر نوع سیستم عاملی را که کاربر مایل است اعم از Windows و Mac و غیره را به راحتی برروی آنها نصب کند و حتی به گفته‌ی Valve میتوانید اگر دوست داشتید با Steam Machine خود robot بسازید!

تصویری از Piston ساخت کمپانی Xi3 که درواقع یک PC از نوع Form-Factor است.

همانطور که مشخص است رویکردی که Valve برای Steam Machine ها به کار برده است یک رویکرد کاملا باز است که نه تنها محدودیتی در دنیای PC و PC Gaming ایجاد نمیکند بلکه کاملا در جهت بسط و توسعه‌ی این عرصه حرکت میکند. دیگر در دنیای امروز کمتر کسی از این موضوع بی اطلاع است که کمپانی Valve درواقع از شریان‌های حیاتی و اصلی PC Gaming است و قدم‌های بزرگی در راستای حفظ و پایداری این عرصه برداشته است و Steam Machine ها نیز درحقیقت همان PC های کنونی هستند که فقط قصد دارند در فرم های ظاهری متفاوت‌تر در اتاق نشیمن و کنار TV های شما قرار بگیرند تا دوران جدیدی از PC Gaming را بوجود آورده و نگاهی که به این پلتفرم قدرتمند در عرصه‌ی گیم و سرگرمی میشود را دچار تحول کنند. همچنین Valve اعلام کرده است که PC های کنونی نیز قابلیت نصب SteamOS برروی آنها و تبدیل شدن به یک Steam Machine را دارند و لزوما نیاز نیست که حتما برای بهره بردن از این پلتفرم جدید سخت افزارهای جدیدی را خریداری کنید.

نمایی از سخت افزار داخلی Piston.

به گفته Valve این کمپانی همکاری‌های ویژه‌ای را با تولیدکنندگان و کمپانی‌های مختلف فعال در عرصه‌ی PC آغاز کرده است و قرار بر این است که کمپانی‌های مختلف ورژن‌های گوناگونی از Steam Machine ها را روانه‌ی بازار کنند تا طیف وسیعی از سلیقه‌های مختلف پوشش داده شوند. از جمله این همکاری‌ها شاید بتوان به PC فرم فکتور ساخته شده توسط کمپانی Xi3 با نام Piston اشاره کرد که چندی پیش در نمایشگاه CES 2013 از آن رونمایی شد و درواقع با حمایت مالی و پشتیبانی کمپانی Valve ساخته شده است و پشتیبانی کاملی از Steam و سرویس‌های آن دارد. هرچند که Piston با توجه به اینکه خیلی قبل‌تر از رونمایی SteamOS تولید شده است لذا لزوما هنوز یک Steam Machine نیست و ممکن است تفاوت‌های عمده‌ای با Steam Machine هایی که در آینده به صورت رسمی از سوی Valve منتشر خواهند شد داشته باشد.

 

کنترلری از جنس آینده

در اواخر سال گذشته با معرفی قابلیت The Big Picture Mode در استیم میشد کاملا حدس زد که پلتفرم جدید Valve هرچه که باشد قصد دارد تا به اتاق‌های نشیمن و کنار TV ها راه پیدا کند و مد BPM گواه واضحی بر این قضیه بود. حال Valve با معرفی پلتفرم جدید خود قطعات مختلف پازل این پلتفرم را یکی پس از دیگری در رونمایی‌های مختلف درکنار یکدیگر قرار داد؛ SteamOS و Steam Machine هرکدام به صورت جدا معرفی شدند و فقط جای عنصر آخر یعنی Steam Controller خالی بود که آن نیز چندی پیش معرفی شد. این کنترلر جدید در نگاه اول بسیار عجیب و غیرعادی به نظر می‌آید. با اولین نگاه متوجه میشویم که به هیچ وجه خبری از استیک‌های آنالوگ در این کنترلر نیست و در عوض از trackpad های بزرگی به جای آنها استفاده شده است. در قسمت میانی این کنترلر نیز یک صفحه‌ی کاملا لمسی قرار گرفته است که توسط 4 دکمه مستقل احاطه شده است و در مجموع نیز تعداد 16 دکمه‌ی قابل برنامه ریزی در این کنترلر وجود دارد، و نحوه‌ی عملکرد و برقراری ارتباط آن با سیستم نیز به صورت کاملا وایرلس خواهد بود.

تصویری از نمونه اولیه کنترلر استیم که Key Binding های بازی Portal 2 برروی آن مشخص شده است.

 نحوه‌ی طراحی این کنترلر در واقع به نوعی بوده است که جای کیبورد و موس را به طور کامل برای کاربر در جلوی TV پرکند (یا حداقل هدف و نیت اصلی از این کنترلر همین مورد است) و به راحتی بتواند انعطاف و قدرت مانور لازم را به استفاده کننده‌ی آن بدهد، به عنوان مثال مطمئنا بازی کردن Dota 2 خیلی متفاوت‌تر از Half-Life 2 و یا Team Fortress 2 خواهد بود لذا این کنترلر باید بتواند انعطاف و راحتی لازم را در تمام این عناوین و سبک‌های مختلف دارا باشد. همچنین با توجه به اینکه حجم عظیمی از استفاده کنندگان این کنترلر به احتمال زیاد PC Gamer ها خواهند بود مطمئنا کنترلر باید تا جای ممکن هرگونه محدودیت اضافی را کنار زده و کاملا خالی از هرگونه مشکلات سرعتی و عملکردی باشد چرا که در غیر این صورت جماعتی که یک عمر با ابزارهای فوق العاده‌ی موس و کیبورد کار کرده‌اند در صورت مواجه شدن با محدودیت‌های عجیب و غریب سریعا دچار سردرد و کلافگی شده و احتمال پرتاب شدن این کنترلر به بیرون از پنجره بسیار زیاد است!

همچنین نباید فراموش کرد که این کنترلر نمایش داده شده در حال حاضر هنوز در مرحله‌ی تست و آزمایش است و مطمئنا در آینده با توجه فیدبک‌های مختلفی که از سوی تسترها و کاربرهای مختلف دریافت خواهد شد تغییرات مختلفی خواهد کرد و هنوز برای تجاری شدن راه درازی را در پیش دارد.

 

اشتراکی از نوع اعتماد

چندی پیش Valve قابلیت جدیدی را به نام Steam Family Sharing معرفی کرد که با توجه به نزدیک شدن به تاریخ انتشار SteamOS و اهمیت ویژه‌ای که این قابلیت جدید دارد مطمئنا این قابلیت به طور کامل در SteamOS تعبیه خواهد شد، لذا نگاهی به نحوه عملکرد آن در شرایط کنونی شاید خالی از لطف نباشد. در حال حاضر قابلیت SFS به صورت بتا در اختیار کاربران استیم قرار گرفته است. با استفاده از SFS شما میتوانید library یا همان آرشیو بازی‌های متعلق به خودتان در استیم را با حداکثر 10 نفر از کاربران استیم به اشتراک بگذارید، که در این مورد استیم پیشنهاد میکند که این 10 نفر در صورت امکان بیشتر از دوستان نزدیک یا افراد خانواده‌‌ی شما باشند. نحوه عملکرد این سرویس نیز به این صورت است که دوستانی که شما انتخاب میکنید تا به library بازی‌های شما دسترسی داشته باشند میتوانند با دسترسی کامل به library شما تمام بازی‌های موجود در آن را بازی کنند و حتی اچیومنت‌ها و save های آنها نیز به صورت مجزا در Steam Cloud ذخیره خواهند شد درحالی که دوستان شما ممکن است هیچ کدام از بازی‌های موجود در library شما را نداشته باشند و لذا بدین صورت امکان به اشتراک گذاری آنها با دوستان و نزدیکانتان فراهم میشود.

تصویری از صفحه تبلیغات Steam Family Sharing.

در این بین library های به اشتراک گذاشته شده در آن واحد فقط توسط یک نفر قابل استفاده هستند و از طرفی صاحب اصلی آن library الویت و دسترسی‌های بالاتری نسبت به دیگر افراد برای دسترسی و استفاده از library خود دارد. به عنوان مثال اگر یکی از دوستانتان در حال بازی کردن یکی از بازی‌های موجود در library ـتان باشد، به محض اینکه شما نیز تصمیم بگیرید تا یک بازی از library خود را اجرا کنید، در این حالت چند دقیقه به دوستتان فرصت داده میشود تا بازی خود را save کرده و از آن خارج شود. درواقع نحوه عملکرد این سرویس در حال حاضر برمبنای اکانت می‌باشد و دو نفر همزمان نمی‌توانند از دوبازی موجود در یک library استفاده کنند، ولی شاید در آینده شاهد تغییراتی در این سیاست باشیم.

آینده تا چه حد ازآن Steam Machine ها خواهد بود؟

Valve قدم در مسیر عجیبی گذاشته که خیلی وقت است برنامه ریزی‌های متعددی را برای آن کرده است، اما داشتن برنامه ریزی‌های ویژه و طولانی مدت بدین معنا نیست که میتوان خطرها و ریسک‌های مختلفی که در این مسیر وجود دارد را نادیده گرفته یا حتی کم اهمیت فرض کرد. تاریخ عرضه‌ی کنسول‌های نسل بعد نزدیک است و پیش فروش میلیونی آنها نشان از استقبال بسیار وسیع گیمرهای مختلف از این دستگاه‌ها دارد. درست است که Valve در واقع در مسیر PC در حال حرکت است ولی این حرکت به نوعی رقابتی جدی با کنسول‌ها و ماهیت آنها نیز هست. Steam Machine ها برخلاف کنسول‌ها به هیچ وجه یک پلتفرم بسته و محدود نیستند و همانطور که پیشتر گفته شد چه از لحاظ نرم افزاری و چه از لحاظ سخت افزاری کاملا باز، قابل تعویض، modify و آپگرید هستند! و از طرفی قصد دارند همانند کنسول‌ها در اتاق‌های نشیمن و در کنار TVهای شما قرار بگیرند و از کنترلرهایی شبیه به کنترلرهای کنسول‌ها نیز برخوردارند و همه‌ی اینها یعنی چراغ خطری بسیار بزرگ و جدی برای تمام کنسول‌ها! چرا که پلتفرمی در حال ورود به بازار است که تمام خوبی‌های PC ها همچون قدرت بالا، قابل آپگرید بودن و نداشتن تاریخ مصرف را دارا میباشد و از طرفی ویژگی‌های خوب و راحتی کنسول‌ها را نیز دارا میباشد و با سرعت تمام در حال پیشروی است.

آینده؟!

استیم در حال حاضر بیش از 50 میلیون یوزر دارد و میدانیم که با وجود این تعداد یوزر و اضافه‌ شدن یوزرهای جدید در آینده بازهم Valve نمیتواند کاملا تک بعدی و یک طرفه عمل کند، و همکاری و جلب توجه کمپانی‌ها و ناشرهای بزرگ از قدم‌های اصلی و حیاتی در این زمینه میباشد. خیلی وقت است که ناشرهای بزرگی همانند EA و Ubisoft و غیره سرویسهای مستقل خود همچون Origin و Uplay را دارا میباشند، هرچند که این سرویس‌های ساده اصلا قابل مقایسه با سیستم عامل و پلتفرم جدید SteamOS نمیباشند ولی به هرحال Valve باید بازهم با راهکارهایی توجه این ناشران را برای ورود به پلتفرم خود جلب کند چرا که در حال حاضر Valve دیگر فقط یک ناشر نیست بلکه همانند مایکروسافت، سونی و نینتندو یک پلتفرم مستقل را ارائه کرده است که باید برای جذب هرچه بیشتر سازندگان و استودیوها و کمپانی‌های مختلف به سمت آن تدابیر و برنامه‌های ویژه‌ای را بیاندیشد.

درمجموع به خوبی میدانیم که Valve کمپانی بسیار محبوبی در میان گیمرها و به خصوص PC Gamer ها است و سالیان سال است که خدمت‌های ویژه‌ای را به دنیای گیم و PC میکند، و با این حساب با توجه به این محبوبیت بالا و سابقه‌ی درخشان میتوان این امید را داشت که به زودی این حرکت این کمپانی بزرگ نتیجه دهد و افق جدیدی را در آینده‌ی صنعت گیم نمایان کند. به زودی تعدادی Steam Machine به صورت تست در اختیار 300 نفر از اعضای استیم قرار خواهند گرفت تا تمام قابلیت‌ها و ویژگی‌های آنها به صورت عملی زیر ذره بین تست و بررسی قرار بگیرند، همچنین Valve اعلام کرده است که میتوان تاریخی در اوایل سال 2014 را به عنوان تاریخ رسمی عرضه‌ی این پلتفرم جدید در نظر گرفت. تا آن موقع صبر پیشه میکنیم و با پیگیری اخبار به نظاره می‌نشینیم تا ببینیم چه آینده‌ای در انتظار این صنعت عظیم است.  

حتما بخوانید